Schimmel van de muur verwijderen begint met de vochtbron aanpakken
Zwarte of grijze plekken op de muur wil je snel weg hebben, maar schoonmaken alleen lost het probleem vaak niet op. De juiste aanpak hangt af van de plek, de omvang en de oorzaak van het vocht.
Door Soren Bakker · · 3 min leestijd
Een paar schimmelvlekken op een muur kun je vaak zelf verwijderen. Komt de schimmel op meerdere plekken voor, keert hij terug of laat het stucwerk los, onderzoek dan eerst waar het vocht vandaan komt. Dat kan bijvoorbeeld samenhangen met condens, gebrekkige ventilatie, een lekkage of vocht dat via de gevel binnendringt. Hieronder lees je hoe je de situatie beoordeelt, welke aanpak past en wanneer je beter hulp inschakelt.
Waardoor zit er schimmel op de muur?
Schimmel groeit waar langdurig vocht aanwezig is. In een badkamer of slaapkamer kan vochtige lucht condenseren op een koude muur, zeker als ventilatie tekortschiet. Andere mogelijke oorzaken zijn een lekkage, optrekkend vocht of regenwater dat door een gevel naar binnen trekt. Milieu Centraal waarschuwt dat terugkerende plekken of schimmel op verschillende plaatsen kunnen wijzen op een onderliggend bouwkundig probleem, niet alleen op te weinig schoonmaken (de uitleg van Milieu Centraal over schimmel in huis).
Let op waar de plek zit en hoe de muur aanvoelt. Schimmel op een buitenmuur die plaatselijk nat wordt, met loslatend stucwerk of witte zoutafzetting, vraagt om onderzoek naar vocht van buitenaf. De GGD noemt dit mogelijke aanwijzingen voor doorslaand vocht; schoonmaken en ventileren lossen zo’n bouwkundig probleem niet op (de aanwijzingen van GGD Leefomgeving).
Welke aanpak past bij de plek en het materiaal?
Bij een kleine, oppervlakkige plek op een intacte muur kun je de schimmel meestal zelf behandelen. Gebruik daarvoor een toegelaten schimmelbestrijder en volg het etiket. Zit de schimmel diep in poreus materiaal, zoals gips, of in kit of hout, dan is alleen het oppervlak reinigen mogelijk niet genoeg: de GGD adviseert beschimmeld materiaal dat van binnen is aangetast te verwijderen of te vervangen. Overleg bij twijfel met een vakman; in een huurwoning bespreek je dit eerst met de verhuurder.
Schilder niet over een schimmelplek heen. De verf neemt de oorzaak niet weg en de schimmel kan er opnieuw doorheen komen. Ook schimmelwerende verf is geen vervanging voor het verwijderen van bestaande schimmel en het aanpakken van vocht. Voor ander herstelwerk aan de wand, zoals beschadigd stucwerk vóór het schilderen, vind je praktische aandachtspunten bij schade aan muren herstellen.
Hoe verwijder je schimmel van de muur?
- Ventileer de ruimte. Zet ventilatievoorzieningen open of laat de mechanische afzuiging werken, zodat dampen worden afgevoerd. De GGD adviseert extra voorzichtigheid als je gevoelige luchtwegen hebt; laat de klus dan zo nodig door iemand anders doen.
- Maak de plek licht vochtig. Dat helpt om tijdens het verwijderen minder schimmelsporen in de lucht te brengen, volgens de GGD.
- Breng een toegelaten schimmelbestrijder aan. Volg de aanwijzingen op de verpakking, waaronder de voorgeschreven toepassing en eventuele wachttijd. Meng het middel nooit met soda, bleek, chloor of een ander schoonmaakproduct.
- Verwijder de schimmel en laat de muur drogen. Werk volgens het etiket en ventileer de ruimte tijdens de klus. Schilder pas wanneer de plek schoon en volledig droog is en de oorzaak van het vocht is aangepakt.
Milieu Centraal benadrukt dat je alleen een toegelaten middel gebruikt en het etiket nauwkeurig volgt. Een schimmelbestrijder is een biocide: gebruik het dus niet als gewone muurreiniger en wijk niet af van de instructies.
Hoe voorkom je dat de schimmel terugkomt?
Voer vochtige lucht voortdurend af en ventileer extra tijdens en na koken, douchen en andere activiteiten waarbij vocht vrijkomt. Alleen een raam kort openzetten is geen vervanging voor voldoende doorlopende ventilatie; de Rijksoverheid adviseert ventilatieroosters of klepraampjes dag en nacht voldoende open te houden (de ventilatieadviezen van de Rijksoverheid).
Beperk daarnaast vocht waar dat kan en houd de woning voldoende verwarmd. Blijft de plek ondanks schoonmaken en betere ventilatie terugkomen, of zie je vochtsporen of schade aan de muur, laat dan de oorzaak onderzoeken. Schilderwerk is pas zinvol als de muur droog is en het vochtprobleem is verholpen.
Veelgestelde vragen
Kan ik schimmel op de muur overschilderen?
Nee. Verf over schimmel verbergt de plek hooguit tijdelijk; de schimmel kan door de verf heen groeien en terugkeren zolang het vochtprobleem blijft bestaan. Verwijder de schimmel eerst volgens de aanwijzingen van een geschikt toegelaten middel, laat de muur drogen en pak de vochtbron aan. Schilder pas daarna, als de muur droog en schoon is.
Is soda of bleek geschikt om schimmel van een muur te verwijderen?
Gebruik geen zelfgemaakte mengsels als schimmelbestrijder en meng schoonmaakmiddelen nooit met elkaar. Dat kan schadelijke dampen opleveren en huismiddeltjes zijn niet toegelaten als bestrijdingsmiddel. Milieu Centraal en de GGD adviseren een toegelaten schimmelbestrijder te gebruiken en de gebruiksaanwijzing precies te volgen.
Wanneer moet ik een vakman of verhuurder inschakelen?
Vraag advies als de schimmel op meerdere plekken zit, snel terugkomt, diep in gips of ander materiaal zit, of samengaat met natte plekken, zoutuitslag, loslatend stucwerk of afbladderende verf. Zulke signalen kunnen wijzen op een bouwkundig vochtprobleem. Huur je de woning, meld het probleem dan bij de verhuurder; bij gezondheidsklachten kun je contact opnemen met je huisarts of de GGD.
In de rubriek Renovatie